Ayvalık Zeytini

Edremit Körfezi çevresinde yaygın olan, “Edremit” veya “Ada zeytini” adlarıyla da bilinen yağlık bir zeytin çeşididir. Yağı aromasıyla bilinir.

Ağaçtan yeni toplanmış yeşil zeytinler
Temsili fotoğraf (Ayvalık Zeytini). Fotoğraf: Maarten Heerlien, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Öne çıkan özellikler

  • Kullanım: Ağırlıklı olarak yağlık; yeşil sofralık da yapılır
  • Meyve: Orta iri
  • Dikkat: Bir yıl bol, bir yıl az ürün verme (periyodisite) eğilimi vardır; düzenli budama ve sulama bunu azaltır

Hasat zamanı

Kasım – Ocak (yağlık hasat).

Tozlaşma

Bahçe kurarken yanına tozlayıcı bir çeşit de dikilmesi önerilir.

Bakım takvimi

BakımNe zaman ve nasıl?
Sulama (yaz)Mayıs–Ağustos arası düzenli sulanır. Kritik dönemler: çiçeklenme ve meyve tutumu (Mayıs–Haziran) ile çekirdek sertleşmesi (Temmuz–Ağustos). Su kısıtlıysa damla sulama en uygun yöntemdir.
Sulama (kış)Genellikle gerekmez; yalnızca kışın çok az yağış alan yıllarda yapılır.
BudamaHer yıl hafif bakım budaması; en uygun dönem Mart’ın ikinci yarısı – Nisan sonu. Kısa gövdeli goble şekli önerilir. Aşırı kesim verime geçişi geciktirir.
GübrelemeToprak analizine göre yapılır. Azot tek seferde değil, birkaç parçaya bölünerek taç izdüşümüne verilir ve toprağa karıştırılır.
HasatKasım – Ocak (yağlık hasat).

Toprak ve iklim

Toprak seçmez; derin, süzek, kireçli-kumlu toprakları sever. Taban suyu yüksek ve kışın su tutan yerlerde önce drenaj yapılmalıdır.

Suyu yeterliyse 40 °C’ye kadar sıcağa dayanır. −7 °C’nin altında don zararı artar; ani sıcaklık düşüşleri daha zararlıdır.

Hastalık ve zararlılar

  • Zeytin sineği: Meyveler haftada bir-iki kez kontrol edilir; sofralık çeşitlerde bulaşma yaklaşık %1’e ulaşınca mücadele yapılır.
  • Halkalı leke: Nemli ve havasız bahçelerde görülür; budamayla hava ve ışık geçişi sağlanır, aşırı azottan kaçınılır.
  • Fazla sulama: Kök çürüklüğü ve solgunluk hastalıklarına yol açar.

Önemli: Bu değerler genel aralıklardır; iklim, toprak, ağacın yaşı ve sulama yöntemine göre değişir. İlaçlama ve gübreleme öncesinde il veya ilçe tarım müdürlüğüne danışın.

Kaynak: Atatürk Bahçe Kültürleri MAE – Zeytin Yetiştiriciliği, Antep Fıstığı AE – Zeytinde Sulama (2020)

Yukarı Çık